Ukraińscy pracownicy są grupą, która w ostatnich latach jest niezwykle chętnie i często zatrudniana przez polskie firmy w różnych branżach. Ze względu na niskie bezrobocie ten trend będzie nadal widoczny lub nawet się zwiększy. Jednak, aby zyskać dodatkowe ręce do pracy, koniecznie musimy wcześniej zapoznać się z pewnymi zasadami oraz zrealizować konkretne obowiązki.

Praca dla Ukraińców — ułatwienia w procedurach

Ze względu na stale rosnące zapotrzebowanie naszego rynku pracy oraz bardzo duże zainteresowanie pracą u nas przez samych Ukraińców, nasze przepisy prawa pracy zostały niezwykle uproszczone i teraz nie wymagają już zbyt dużego zaangażowania ze strony pracodawców. Dzięki temu możemy bez obaw zatrudniać obcokrajowców, o ile mowa tutaj właśnie o osobach pochodzących z Ukrainy lub ewentualnie z Rosji, Mołdawii, Gruzji, Białorusi czy Armenii.

Pobyt kontra zatrudnienie — czyli jak legalnie zatrudnić Ukraińca?

Według naszego prawa najważniejszą kwestią jest to, aby cudzoziemiec miał uprawnienie, które umożliwi mu zarówno legalną pracę, jak i po prostu pobyt w Polsce. Ze względu na to, że Ukraina nie jest krajem członkowskim Unii Europejskiej, to wymagane jest załatwienie odpowiednich dokumentów, aby rozpoczęcie stosunku pracy było możliwe.

Krok 1 - Załatwienie oświadczenia

Kiedy już zdecydujemy się na to, żeby rozpocząć legalną współpracę z pracownikiem zza naszej wschodniej granicy, to koniecznie powinniśmy postępować zgodnie z wytycznymi, które uregulował dla nas ustawodawca. Pierwszym krokiem w tym przypadku będzie udanie się do Powiatowego Urzędu Pracy. Wybór PUP nie może być przypadkowy, gdyż zależy on od siedziby firmy. Podczas wizyty należy złożyć odpowiednie Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi. Dzięki temu pracownik Urzędu Pracy będzie mógł dokonać rejestracji takiego oświadczenia. Niekiedy wszystko odbywa się na miejscu, jednak często zdarza się tak, że pracodawca musi osobiście odebrać zezwolenie w terminie, który zostanie ustalony w trakcie wizyty, jednak nie będzie to trwać dłużej niż 14 dni.

Kiedy nie można zatrudnić cudzoziemca na podstawie oświadczenia z Urzędu Pracy?

Istnieje kilka sytuacji, w trakcie których rozpoczęcie stosunku pracy przy wykorzystaniu oświadczenia z UP staje się niemożliwe lub po prostu wymaga innego postępowania. Ma to miejsce głównie, gdy:

  • osoba, którą chcemy zatrudnić, ma obywatelstwo inne niż ukraińskie czy też białoruskie, armeńskie, gruzińskie, rosyjskie lub też mołdawskie,
  • w ciągu ostatnich 12. miesięcy cudzoziemiec pracował już 180 dni w Polsce,
  • gdy dana osoba posiada wizę, wydaną zgodnie z jednym z następujących celów - 01, 20 lub 21.

Jak powinno wyglądać oświadczenie do PUP?

Aby uzyskać więcej informacji na temat tego oświadczenia, można przeczytać o tym w innym naszym artykule. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że musi ono zawierać po prostu kilka niezwykle istotnych danych, wśród których musi znaleźć się:

  • informacja o firmie,
  • dane osobowe pracownika,
  • zawód, który będzie wykonywany przez osobę, którą chcemy zatrudnić,
  • miejsce, gdzie będzie wykonywana praca,
  • czas, w trakcie którego będzie odbywać się stosunek pracy.

Co zrobić, aby pracownik z Ukrainy mógł dłużej pracować w Polsce niż 180 dni?

Ukrainiec może pracować w Polsce 180 dni. Jednak nie oznacza to, że po upłynięciu tego czasu musi koniecznie wrócić do swojego kraju. Istnieje wiele sposobów, które pozwalają na kontynuowanie jego pracy. Warunkiem jest przede wszystkim to, aby pracodawca wyraził chęć zatrudnienia takiej osoby oraz sam pracownik chciał dalej pracować w danym miejscu. 

Wśród najczęściej wybieranych rozwiązań są:

- Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy związanego z zatrudnieniem w naszym kraju.

Sposobem na uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy lub też na pracę w Polsce jest po prostu złożenie wniosku do właściwego wojewody. Lokalizacja będzie zależna od tego miejsca, w którym chce się zamieszkać lub pracować. Do tego należy też złożyć odcisk linii papilarnej oraz zapłacić około 500 zł (kwota dotyczy opłat skarbowych oraz karty pobytu). Dzięki akceptacji takiego wniosku Ukrainiec będzie mógł pozostać w naszym kraju przez 3 lata.

- Otrzymanie zezwolenia o pracę Typu A.

Aby ta druga opcja była możliwa do zrealizowania, należy udać się do Urzędu Wojewódzkiego. Kiedy otrzyma Zezwolenie na pracę Typu A, będzie mógł starać się o wizę pracowniczą typu D, dzięki której pozostaną w Polsce przez najbliższy rok.

Warto zdawać sobie sprawę z tego, że każdy Ukrainiec może starać się o różne zezwolenia na pracę w Polsce, oto one:

  • Zezwolenie na pracę typu A — związane jest z sytuacją, gdy pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, jednak tylko wtedy, gdy siedziba naszej firmy znajduje się na terenie Polski.
  • Zezwolenie na pracę typu B — w tym przypadku dotyczy ono osoby będące członkami zarządu jakiegoś przedsiębiorstwa, które zostało wpisane do KRS oraz przebywającego na terenie naszego kraju przez 6 miesięcy w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
  • Zezwolenie na pracę typu C — mowa tutaj o osobach oddelegowanych do Polski na czas dłuższy niż 30 dni w ciągu roku, jednak nie zostali zatrudnieni w Polsce.
  • Zezwolenie na pracę typu D — związane jest to z pracą o charakterze okazjonalnym czy też tymczasowym, ale tylko wtedy, gdy pracodawca zagraniczny oddelegował osobę, którą zatrudnił do Polski.
  • Zezwolenie na pracę typu E — dla tych, których oddelegowano do pracy w Polsce na ponad 30 dni w ciągu następnych 6 miesięcy.
  • Zezwolenie na pracę typu S — przyznawane pracownikom sezonowym podejmujących zatrudnienie w Polsce.

Krok 2 - Spisanie umowy

Legalna praca to taka, która zabezpiecza obie strony, dlatego też ważne jest to, aby została spisana i była całkowicie jawna dla pracodawcy i pracownika. Istotne jest również to, abyśmy dokładnie określili, jaka to będzie praca dla Ukraińca i co będzie należeć do jego obowiązków. Należy ustalić też liczbę godzin, jaką będzie musiała przepracować osoba zatrudniona i jaki rodzaj umowy zostanie z nią podpisany. Zazwyczaj wybór pada na umowę o pracę, jednak może mieć ona pełny lub niepełny wymiar. W przypadku pełnego wymiaru koniecznie trzeba zwracać uwagę na to, aby wypłacić pracownikowi przynajmniej najniższe wynagrodzenie krajowe.

Krok 3 - Zgłoszenie do ZUS-u

Kolejnym obowiązkiem będzie także zgłoszenie pracownika do ubezpieczenia w ZUS-ie. Koniecznie musi się to odbyć w terminie do 7 dni. W tym celu wykorzystuje się specjalny druk ZUS ZUA.

W razie potrzeby można też otrzymać NIP dla pracownika, jednak wtedy należy udać się do Urzędu Skarbowego.

Kolejne kroki przydatne podczas zatrudniania pracownika z Ukrainy

Warto uwzględnić także inne aspekty, jeśli chcemy zatrzymać pracownika na dłużej i co najważniejsze zadbać o jego bezpieczeństwo, dobry stan zdrowia, a co za tym idzie większą wydajność. Jako pracodawca możemy pomóc w znalezieniu lekarza rodzinnego czy w założeniu konta bankowego. Do tego dochodzi również kwestia związana z miejscem zamieszkania — zarówno znalezienie, jak i rejestracja.